Leen De Vreese en Ludwig Van de Voorde zien eruit als verpleegkundigen, maar op de naamkaartjes in hun borstzakje staat ‘moreel consulent’ en ‘pastoraal werker’. Wat houdt dat in? “Als mensen in het ziekenhuis liggen, staat hun wereld soms op zijn kop en hebben ze plots veel tijd om na te denken. Vaak komen er allerlei levensvragen omhoog. Wij zijn er dan voor hen.”
“Luisteren is onze core business”, steekt Ludwig van wal. “Zeker in de huidige wereld zijn zingevingsvragen aan de orde van de dag, en dus ook binnen Vitaz. We vragen ons allemaal wel eens af hoe onze toekomst eruitziet. Bij patiënten die bijvoorbeeld niet meer kunnen stappen, leeft dat nog meer. ‘Wat is nu belangrijk?’, vragen zij zich af. Of ik spreek soms met oudere patiënten die na een opname niet meer naar huis kunnen. ‘Mijn vrouw is wel nog thuis, maar zij is 82, meneer. Zij ziet het niet zitten om naar een rusthuis te gaan. Wat nu?’”
Communie & ziekenzegening
Al 19 jaar lang is Ludwig een van de luisterende oren van het ziekenhuis. Nochtans startte hij zijn carrière 32 jaar geleden als vroedman op de materniteit. Later schoolde hij zich bij tot diaken en pastoraal werker. Naast luisteren geeft hij patiënten op vraag de communie of een ziekenzegening. Tot voor covid toesloeg, verzorgde hij ook vieringen in de kapel van campus Moerland (straat 732). “Het grootste verschil tussen Ludwig en mij is dat ik geen katholieke ceremonies doe. Ik ben niet gelovig, dus begeleid mensen vanuit een niet-religieuze invalshoek”, vertelt Leen. Sinds januari is zij de nieuwste aanwinst van het Levensbeschouwelijk Supportteam (LST).
"Een van de mooiste dingen aan deze job is
mogen luisteren naar al die levensverhalen."
1. Hoe belangrijk is die (al dan niet) religieuze insteek voor jullie?
Leen: “Wij vertrekken niet vanuit het geloof. In onze werking staat de mens altijd voorop. Voor ons is het belangrijk om zo laagdrempelig mogelijk te werken. Ik ga dus evengoed in gesprek met patiënten die een christelijke geloofsovertuiging hebben.”
Ludwig: “Wij zijn inderdaad heel menselijk gestuurd. Het kan gebeuren dat Leen iemand opvolgt die op zondag van mij de communie krijgt. Ik heb bijvoorbeeld ook al gesprekken gehad met moslims. Dat kan perfect.”
2. Wie kan bij jullie terecht?
Ludwig: “We zijn er voor de patiënten en hun naasten, maar evengoed voor de zorgverleners. Bijvoorbeeld de verpleegkundigen hebben soms ook een kind dat ziek is. Of ze gaan scheiden en willen daar even over praten. Binnen het ziekenhuis vormen we samen een gemeenschap, en wij willen er zijn voor die hele gemeenschap.”
3. Hoe kunnen mensen jullie vragen om een bezoek?
Ludwig: “We worden regelmatig gecontacteerd door de verpleegkundigen of andere zorgverleners. Als ze bijvoorbeeld merken dat een patiënt zit te huilen, vragen ze ons om eens langs te gaan. Zo zitten wij mee in die cirkel van zorg. Dat soort tips hebben we nodig, want wij zien natuurlijk niet alles. De verpleegkundigen zijn veel meer bij de patiënt. Sommige patiënten, die hier bijvoorbeeld al weken liggen, brengen wij proactief een bezoek. En een aantal mensen die wij eerder al hebben gesproken, volgen we verder op.
Eigenlijk zou je ons kunnen zien als de straathoekwerkers van het ziekenhuis. Hier zijn ook straten hé. In een aantal van die straten in Sint-Niklaas en Beveren lopen wij rond om op een laagdrempelige manier met mensen te praten. Wij hebben altijd een zekere openheid naar wat er op ons pad komt. Soms zie ik bijvoorbeeld patiënten met een infuushouder aan hun kamerdeur staan hunkeren naar een gesprek.”
Leen: “Ons werk neemt soms onverwachte wendingen. Ik heb bijvoorbeeld eens driekwart van de dag bij een mevrouw gezeten die heel ziek en angstig was. Ze was ervan overtuigd dat ze ging overlijden. Dat werd niet verwacht, maar is uiteindelijk wel gebeurd. Haar dochter kon er niet meteen zijn, dus heb ik alles laten vallen om bij haar te blijven tot de dochter toekwam. Die dame bleef maar herhalen: ‘ge zijt ne engel’. Ik voelde dat ze er echt veel aan had. Fijn dat wij de ruimte krijgen om tijd te maken voor die mensen, want niemand anders heeft daar tijd voor.”
4. Is dat niet zwaar, de hele dag naar heftige verhalen luisteren?
Leen: “Het is niet dat wij alleen maar superzware gesprekken voeren hoor. Er zitten ook luchtige, oppervlakkige babbels tussen. Daar kunnen mensen evenveel deugd van hebben. Zo heb ik eens een patiënt bezocht waar ik naar mijn gevoel een vrij oppervlakkig gesprek mee had. Nadien kreeg ik van de sociale dienst een telefoontje. Blijkbaar had hij gezegd dat hij er echt veel aan had gehad. Hij vroeg of ik terug wou komen. Als de patiënt er uiteindelijk deugd van heeft gehad… tja… daar doe ik het voor.”
Ludwig: “We merken wel vaker dat mensen weinig bezoek krijgen. Dan zijn ze dankbaar dat er iemand is om mee te babbelen. Eenzaamheid is een groot probleem, ook bij jongere mensen. Wij zijn er voor hen, al zijn er veel zaken waar wij niets aan kunnen doen. Wij komen iemand bezoeken die ziek is, van mens tot mens. Wij krijgen dus wel wat onmacht te verduren. Maar als er dingen zijn waar wij wel mee kunnen helpen dan zullen we dat natuurlijk doen.”
5. Wat maakt dat jullie dit werk zo graag doen?
Leen: “Een van de mooiste dingen aan deze job is mogen luisteren naar al die verschillende levensverhalen. Soms hoor ik echt de gekste dingen die je zelf niet zou kunnen bedenken. Straf dat een leven zo kan lopen. Het boeit me om al die verschillende manieren te zien waarop mensen omgaan met de situaties waarin ze zitten. Dat is heel verrijkend. Sommigen zijn verbazend veerkrachtig, bij anderen gaat het wat moeilijker.”
Ludwig: “Gehoord worden kan veel doen met een mens. Een echt goed gesprek, dat doet mij deugd. Als mensen hier tevreden buitengaan en zich als mens en als familie van bijvoorbeeld een overledene gesterkt voelen in hun noden dan is onze opzet geslaagd.”
Leen: “Wij zien mensen ook vaak in positieve zin evolueren. We zien ze naar huis gaan, superblij en enthousiast. Die leuke dingen mogen wij mee beleven.”
Ludwig en Leen zoeken nog een pastoraal werker om hun team verder te versterken. Ben of ken jij de perfecte kandidaat? Bekijk de vacature.
