Verschillende procedures in het pijncentrum maken gebruik van ioniserende straling. We geven je graag wat meer info zodat je met een gerust gemoed je behandeling kunt ondergaan.
Wat is ioniserende straling?
Ioniserende stralen zijn - net zoals zichtbaar licht of microgolven - een vorm van energie. Ioniserende stralen hebben een hogere energie en kunnen doorheen het menselijk lichaam bewegen. Bij een behandeling onder radioscopische begeleiding wordt een lage dosis X-stralen opgewekt in een X-stralenbuis, en op de patiënt ingestuurd. De doorgang van de X-stralen zal anders zijn bij bot dan bij organen en weefsels. Zo kan er een beeld worden gemaakt van interne structuren. Stralingsdosis is dus energie die wordt afgegeven door ioniserende stralen in het lichaam
Goed om weten:
- Ioniserende straling komt overal ter wereld voor, het is een deel van ons bestaan, hier op deze planeet
- De stralingsdosis bij een behandeling is beperkt en de procedures worden steeds verder geoptimaliseerd waardoor er steeds minder straling nodig is
- De correcte plaatsing van de naald en de correcte aflevering van de verdoving is veel belangrijker voor je gezondheid dan het kleine risico verbonden aan straling
De stralingsdosis meten
Een deel van de X-stralen gaat volledig doorheen het lichaam. Deze stralen worden opgevangen door een detector, en worden zo gebruikt om beelden te maken. Een ander deel wordt geabsorbeerd door het lichaam, dit is de ‘stralingsdosis’ die de patiënt ontvangt. Stralingsdosis kan worden weergegeven op verschillende manieren, die dikwijls afhankelijk zijn van het specifieke toestel. Aan de hand hiervan kan een ‘effectieve dosis’ geschat worden, met de eenheid mSv (milli-Sievert). De effectieve dosis is een maat voor het extra risico dat een standaardpatiënt heeft, nadat er straling werd gebruikt. Dit risico gaat over de kleine extra mogelijkheid om kanker te ontwikkelen in een later stadium. Effectieve dosis houdt rekening met de stralingsgevoeligheid van verschillende lichaamsdelen en organen. Wanneer er bijvoorbeeld beelden worden genomen van gevoelige organen dan zal de effectieve dosis hoger zijn. Deze effectieve dosis wordt vaak vergeleken met de straling die natuurlijk in het dagelijkse leven voorkomt.
Natuurlijk voorkomen van straling
De natuurlijke achtergrond
Als bewoners van deze planeet worden we continu blootgesteld aan straling, afkomstig van verschillende natuurlijke bronnen. Enkele voorbeeelden zijn:
- Kosmische straling vanuit de ruimte: een vlucht van Brussel naar New York is ongeveer 0,3 mSv.
- De stof Radon komt natuurlijk voor in de bodem. De concentratie hiervan is sterk afhankelijk van de bodemsoort: jaarlijks ongeveer 0,7 mSv in Vlaanderen en 1,1 mSv in de Ardennen.
- Kalium heeft een radioactieve component die natuurlijk voorkomt: een banaan bevat bijvoorbeeld veel kalium en geeft een dosis van 0,0001 mSv.
De gemiddelde jaarlijkse dosis aan achtergrondstraling in België wordt geschat op 2,5 à 3 mSv per persoon.
Effectieve dosissen bij volwassenen
Hieronder maken we een vergelijking van enkele procedures die in het pijncentrum en op de dienst medische en moleculaire beeldvorming gebeuren. We geven een richtwaarde mee van de effectieve dosis, en met hoeveel tijd aan achtergrondstraling dit overeen komt. Let wel: deze waarden kunnen sterk variëren afhankelijk van de lichaamsbouw.
Rechtvaardiging van het onderzoek
De afweging van voordelen ten opzichte van mogelijke nadelen
Zoals je kan zien in de tabel hierboven is er bij de meeste onderzoeken en behandelingen slechts een zeer beperkt risico. Bij elk onderzoek wordt de afweging gemaakt of het uitvoeren van het onderzoek netto meer voordelen biedt dan de mogelijke nadelen ten gevolge van de stralingsdosis. De correcte plaatsing van de naald, en accurate aflevering van verdoving is veel belangrijker voor je gezondheid dan het kleine risico gerelateerd aan straling.
Wij zorgen voor jou
In Vitaz zetten wij sterk in op de optimalisatie van de stralingsdosis bij onderzoeken of behandelingen met ioniserende straling. Te allen tijde wordt het ALARA-principe gehanteerd, dat betekent dat onze dosissen ‘As Low As Reasonably Achievably’ zijn. Onze medewerkers doen hun uiterste best om je op een manier te positioneren dat het onderzoek optimaal kan verlopen. Ook wordt er ingezet op investeringen in nieuwe technologie die het mogelijk maken om betere beelden te maken met een lagere stralingsbelasting. Een multidisciplinair team volgt de geleverde dosissen continu op om verbeterpunten te indentificeren. Er is een intensieve samenwerking met de dienst medische fysica voor de optimalisatie van protocols en grondige kwaliteitscontroles van de toestellen.
Verdere informatie
De effectieve dosissen in de tabel zijn typische waarden voor een standaard volwassene. De eigenlijke dosis zal sterk afhankelijk zijn van de lichaamsbouw, de details van de klinische vraag en de gebruikte techniek. Zeker voor kinderen zullen deze waarden sterk verschillen. In het algemeen is het risico groter voor kinderen dan voor volwassenen, en groter voor vrouwen dan voor mannen. Merk op dat deze pagina een sterke vereenvoudiging is van een complex onderwerp. Meer informatie vind je op onderstaande websites:
Contact
Dienst medische stralingsfysica
Tel. 03 760 73 83
Pijncentrum
Neem contact op
Telefonisch bereikbaar
Patiënten: 8u - 10u en 13u - 15u
Zorgverleners: 8u - 18u
