- Waarom een slaaponderzoek ondergaan?
- Wanneer is een slaaponderzoek nodig?
- Wat houdt een slaaponderzoek in?
- Wat wordt er gemeten bij een slaaponderzoek?
- Voorbereiding op het onderzoek
- Wat breng je mee?
- Praktisch verloop van het onderzoek
- Verwerking en interpretatie van de studie
- Slaaponderzoek thuis met HomePG
Waarom een slaaponderzoek ondergaan?
Iedereen heeft slaap nodig, het is een fundamentele behoefte. We kunnen de slaap enige tijd onderdrukken, maar vroeg of laat moeten we er aan toegeven. Een derde tot een vierde van ons leven besteden we aan slapen.
Het belang van slaapstoornissen wordt nog altijd onderschat. Slaapstoornissen kunnen andere gezondheidsproblemen veroorzaken, maar het omgekeerde is evenzeer waar.
Wanneer is een slaaponderzoek (polysomnografie) nodig?
- bij overdreven slaperigheid overdag
- bij langdurige slaperigheid
- bij onderbroken slaap
- bij chronische vermoeidheid
- bij snurken
- bij vermoeden van een slaapstoornis, zoals het slaapapneusyndroom
- bij rusteloze benen
- bij slapeloosheid
- bij slaapwandelen
Wat houdt een slaaponderzoek in?
Tijdens het slaaponderzoek worden de volgende elementen geregistreerd:
- de hersenactiviteit (EEG)
- de spieractiviteit (EMG)
- de lichaamshouding
- de oogbewegingen (EOG)
- het elektrocardiogram (ECG)
- de luchtstroom van mond en neus
- de adembewegingen van borstkas en buik
- het zuurstofgehalte in het bloed ter hoogte van de vingernagel
- gesnurk door middel van een microfoontje
- videomonitoring
De meetapparatuur wordt via elektroden met het lichaam verbonden. De elektroden worden zo bevestigd dat je kunt draaien en bewegen in je slaap. De meeste mensen ondervinden dan ook geen last van de apparatuur tijdens het slapen.
De metingen leveren heel wat informatie op. Dankzij die informatie weet jouw arts of je een slaapstoornis hebt en zo ja, wat voor jou de beste behandeling is.
Wat wordt er gemeten bij een slaaponderzoek?
- De hersenactiviteit
Een EEG of elektro-encefalogram wordt geregistreerd met elektroden die op het hoofd gekleefd worden. De combinatie van deze signalen, samen met de informatie afkomstig van elektroden ter hoogte van de kin (meting van spieractiviteit - EMG: elektromyogram) en buitenzijde van de ogen (oogbewegingen - EOG: elektro-occulogram) laat toe om de verschillende stadia van de slaap te herkennen (zie normale slaap).
- Ademhaling
De ademhaling wordt geregistreerd met behulp van verschillende signalen: de beweging van de borstkas en de buik (ademhalingsbanden), de luchtstroom door de neus (neusbrilletje), het zuurstofgehalte in het bloed (saturatiemeter op de vinger).
- Oogbewegingen
- Spieractiviteit
- Geluiden tijdens de slaap
Een microfoon laat toe om het snurken te registreren en om het onderscheid te maken met andere vormen van geluid zoals piepen en vocalisatie.
- Lichaamshouding tijdens de slaap
Door middel van positionering.
- De elektrische activiteit van het hart
ECG: elektrocardiogram.
- De beweging van de onderste ledematen
Repetitieve beenspieractiviteit kan immers wijzen op periodieke beenbewegingen of restless legs (rusteloze benen).
Voorbereiding op het onderzoek
- Voor het onderzoek is het heel belangrijk dat jouw haar droog en schoon is. Wij vragen je om géén haarlak, versteviging, gel of crème te gebruiken.
- Smeer je huid niet in met bodylotion. Voor het meten van het zuurstofgehalte in het bloed is het van belang dat je op tenminste één vinger van je rechterhand geen nagellak of gelnagels hebt.
- Je neemt gewoon je medicatie in tenzij anders overeengekomen met je arts. Breng je medicatie ook mee naar het slaaponderzoek. Ook als je maar af en toe slaapmedicatie neemt, breng je die mee. Als het slapen echt niet lukt, kun je deze innemen.
- De dag van het onderzoek mag je maximum 1 consumptie koffie, thee, cola of alcohol drinken.
Wat breng je mee?
- je identiteitskaart
- nachtkleding met korte of lange mouwen (geen topje of jumpsuit)
- toiletgerief en shampoo
- eventueel je eigen hoofdkussen
- je gewone medicatie
- avondlectuur of laptop/tablet
- je CPAP-toestel bij controlestudie
Praktisch verloop van het onderzoek
Je meldt je op het afgesproken tijdstip aan het onthaal van campus Sint-Niklaas - Moerlandstraat. Na inschrijving ga je naar het slaapcentrum (straat 736, eerste verdieping). Bij aankomst op het slaapcentrum - voor het aansluiten van de meetapparaten - doe je je slaapkleding aan. Je krijgt 2 vragenlijsten die voor het onderzoek ingevuld moeten worden. Deze informatie kan waardevol zijn bij de interpretatie van het slaaponderzoek.
Na een woordje uitleg van de medewerker worden alle elektroden en sensoren aangebracht. Op die manier kun je wennen aan de toch ongewone situatie en de eventuele ongemakken die eigen zijn aan de omgeving van het slaapcentrum. Het aansluiten van de meetapparatuur duurt ongeveer een uur. Het slaapuur wordt je meegedeeld op het moment van het aansluiten. Breng iets mee om je rustig bezig te houden in bed of in de zetel. Er is televisie aanwezig.
Vermijd constant kauwen (snoepen, kauwgom) en probeer zo weinig mogelijk aan je hoofd te komen om storingen tijdens de registratie te vermijden. De goede gang van zaken wordt gecontroleerd door een nachtverpleegkundige. Bij storing of uitvallen van een signaal, kan het gebeuren dat deze persoon de slaapkamer betreedt om de fout te herstellen. ‘s Ochtends bij het ontwaken worden alle elektroden en sensoren verwijderd.
Je krijgt geen avondmaal, je mag iets meebrengen om te eten maar het is niet mogelijk om voeding op te warmen. Er wordt wel een ontbijt voorzien.
De elektroden worden de volgende ochtend afgehaald tussen 07u30 en 08u30 uur, dit duurt ongeveer een half uur. Hierna is er gelegenheid om een douche te nemen en te ontbijten. Aangezien de registratieapparatuur erg gevoelig en duur is, vragen wij je de elektroden niet zelf te verwijderen.
Verwerking en interpretatie van de studie
De studie van de geregistreerde slaap is een arbeidsintensieve bezigheid. De volledige registratie, die zes tot acht uur beslaat, wordt op het computerscherm uitgelezen in pagina’s van een halve minuut. Dat betekent concreet dat de slaaptechnoloog zo’n 720 tot 960 pagina’s moet doorlopen en op iedere pagina belangrijke gebeurtenissen moet aanduiden, zoals het slaapstadium, eventuele apneus, beenbewegingen, ontwaakreacties.
Afhankelijk van de ernst van de slaapstoornis kan deze taak één tot drie uur duren. De verantwoordelijke arts-specialist neemt eveneens de slaapstudie door, interpreteert de bekomen resultaten en formuleert een protocol, met inbegrip van advies voor behandeling. Nadien worden deze resultaten in detail met jou besproken.
De behandelende arts zal je opbellen en meedelen wat de volgende stappen zijn.
Slaaponderzoek thuis met HomePG
HomePG is een slaaponderzoek dat je thuis uitvoert met behulp van eenvoudige meetapparatuur. Zo kunnen we belangrijke gegevens verzamelen terwijl je je in je eigen, vertrouwde omgeving bevindt. Je neemt enkel deel aan dit onderzoek na overleg met je behandelende arts.
Het instructiefilmpje legt stap voor stap uit hoe je de apparatuur aansluit en gebruikt:
