Wat is een pleurapunctie?
Rond elke long bevinden zich twee dunne vliezen: de longvliezen. Tussen deze vliezen bevindt zich normaal een kleine hoeveelheid vocht waardoor de longen soepel kunnen bewegen tijdens het ademen. Soms hoopt zich extra vocht op tussen de longvliezen. Dit kan onder andere kortademigheid veroorzaken.
Bij een pleurapunctie neemt de arts met een dunne naald een hoeveelheid vocht weg uit de ruimte tussen de longvliezen. Dit gebeurt om de oorzaak van de vochtophoping te onderzoeken en/of om je ademhaling te verbeteren.
Het afgenomen vocht kan naar het laboratorium worden gestuurd voor verder onderzoek.
Voorbereiding
- Je hoeft voor dit onderzoek niet nuchter te zijn. Je mag vooraf eten en drinken, tenzij je arts je andere instructies heeft gegeven.
- Meld aan de verwijzende arts welke geneesmiddelen je gebruikt, vooral bloedverdunners en geneesmiddelen die de bloedplaatjes beïnvloeden. Stop deze medicatie niet op eigen initiatief. Jouw arts bespreekt met jou of een aanpassing nodig is.
- Draag bij voorkeur comfortabele kleding die je gemakkelijk kunt uittrekken.
- Je moet voorafgaand je geïnformeerde toestemming geven voor het onderzoek.
Verloop van het onderzoek
Het onderzoek verloopt meestal als volgt:
- Houding: je neemt plaats op de rand van het bed of op de onderzoekstafel, meestal in zittende houding. Je bovenlichaam wordt vrijgemaakt, zodat de arts de prikplaats goed kan bereiken.
- Bepalen van de prikplaats: de arts onderzoekt waar het vocht zich bevindt met behulp van een echografie.
- Verdoving: de huid en het weefsel op de prikplaats worden plaatselijk verdoofd. Je kunt hierbij een kort prikgevoel ervaren.
- Wegnemen van het vocht: de arts brengt een dunne naald of een katheter tussen twee ribben in, tot in de ruimte tussen de longvliezen. Het vocht wordt voorzichtig opgezogen. Probeer rustig te blijven zitten en volg de aanwijzingen van de arts. Meld het onmiddellijk als je pijn, duizeligheid of uitgesproken benauwdheid ervaart.
- Na het onderzoek: wanneer voldoende vocht is afgenomen, wordt de naald of katheter verwijderd. De prikplaats wordt afgedekt met een pleister.
Het onderzoek duurt doorgaans ongeveer 30 minuten.
De plaatselijke verdoving beperkt het ongemak. Je kunt een prik voelen bij het toedienen van de verdoving en soms een drukkend of trekkend gevoel tijdens het wegnemen van het vocht.
Tijdens de procedure kun je ook een hoestprikkel ervaren. Verwittig de arts als je je niet goed voelt of als je pijn of toenemende kortademigheid krijgt.
Na het onderzoek
Na de pleurapunctie moet je niet ter observatie blijven. De arts beoordeelt of bijkomende controle nodig is. Soms wordt een röntgenfoto van de borstkas gemaakt.
Volg de instructies van je zorgverlener over rust en activiteiten na het onderzoek. De pleister mag je doorgaans de volgende dag verwijderen, tenzij je andere instructies krijgt.
Aandachtspunten
Risico's en complicaties
Een pleurapunctie verloopt meestal zonder problemen. Zoals bij elke medische procedure kunnen er complicaties optreden. Mogelijke complicaties zijn:
- een bloeding;
- een infectie op de prikplaats;
- een klaplong doordat er lucht tussen de longvliezen komt;
- pijn, duizeligheid of hoesten tijdens of na de procedure.
De arts neemt de nodige voorzorgsmaatregelen om deze risico's zo klein mogelijk te houden.
Vervoer
Meestal kun je na het onderzoek naar huis gaan. Bespreek met je arts of je zelf naar huis mag rijden of dat je begeleiding nodig hebt. Dit hangt onder andere af van je algemene toestand en het verloop van het onderzoek. Volg steeds de instructies van je zorgverlener.
Wanneer moet je een arts raadplegen?
Neem contact op met je arts of de behandelende afdeling als je na het onderzoek nieuwe of toenemende kortademigheid, pijn op de borst of koorts krijgt.
Resultaten
Het duurt doorgaans ongeveer één week voordat de resultaten gekend zijn.
Wordt de pleurapunctie uitgevoerd tijdens een ziekenhuisopname, dan bespreekt de arts de resultaten met je tijdens je opname.
Vragen
Als je vragen of problemen hebt, kun je deze aan de verpleegkundige of de arts voorleggen. Je kan het longartsenteam ook telefonisch bereiken:
- Secretariaat longziekten: 03 760 23 27
- Van maandag tot en met vrijdag, van 08u30 tot 17u30
Buiten de openingsuren van het secretariaat longziekten kun je via het nummer 03 760 60 60 contact opnemen met de telefooncentrale van het ziekenhuis. Zij kunnen je in contact brengen met de dienstdoende longarts. Indien nodig kun je ook rechtstreeks naar de spoedgevallendienst gaan.
