Hallux rigidus betekent letterlijk “stijve grote teen”. Dit wordt veroorzaakt door artrose in het gewricht tussen de voet en de grote teen. Het is een frequente aandoening en komt meer voor bij mannen dan vrouwen. Ook relatief jonge mensen kunnen hier last van hebben zonder duidelijke onderliggende oorzaak.
Klachten
Er ontstaat een verstijving van het teengewricht en pijnklachten die zich vooral manifesteren tijdens het afrollen van de voet bij het stappen. Het is pijnlijk en moeilijk om hoge hakken te dragen. Naast pijn en stijfheid kunnen er ook episodes van ontsteking optreden met zwelling en roodheid van het gewricht.
Verder ontstaat een knobbel aan de rugzijde van het teengewricht: dit is een extra botaanwas of papegaaienbek. Door deze knobbel kan het dragen van gesloten schoenen lastig worden.
Diagnose
De diagnose kunnen we meestal stellen op basis van de klachten en het klinisch onderzoek van de voet. We nemen ook een foto om de ernst van de slijtage in het gewricht te beoordelen.
Behandeling
Een hallux rigidus kan niet genezen worden: de behandeling is dan ook symptomatisch. In eerste instantie gebeurt dit met pijnstillers en het dragen van adequate schoenen. De schoen moet voldoende breed zijn, te bestaan uit zacht materiaal en een stevige zool te hebben. Als de pijnklachten dan nog onvoldoende onder controle zijn, kan een hallux rigidus operatief behandeld worden. Afhankelijk van de ernst van de slijtage zijn twee verschillende ingrepen mogelijk:
Cheilectomie
Deze ingreep is alleen mogelijk als het gewricht nog niet te veel beschadigd is door artrose. Bij een cheilectomie worden de botaanwassen aan het gewricht verwijderd en wordt al het ontstekingsweefsel opgeruimd. Hierdoor verdwijnt de knobbel aan de voetrug van het gewricht.
Het voordeel van deze operatie is dat het gewricht gespaard wordt en de beweeglijkheid behouden blijft en zelfs verbetert. Het nadeel is dat de onderliggend slijtage blijft bestaan en verder kan evolueren en dat op termijn eventueel nog een tweede ingreep nodig is.
Arthrodese
Wanneer de artrose te uitgesproken is, kiezen we meestal voor het vastzetten van het gewricht. Hierbij verwijderen we het resterende kraakbeen en worden de twee botten aan elkaar gefixeerd met een plaatje en schroeven. Het voordeel van deze operatie is dat het een definitieve ingreep is met een goede verbetering van de pijnklachten eens de botten zijn vastgegroeid. Het nadeel is dat er dan geen beweeglijkheid meer is in het gewricht. Normaal stappen blijft perfect mogelijk maar schoenen moeten wel voldoende breed zijn en hoge hakken dragen lukt niet meer.
