Wat is neurostimulatie?
Zenuwsignalen vanuit het hele lichaam worden gecentraliseerd via het ruggenmerg, dat de signalen overbrengt naar de hersenen. Deze signalen worden door de hersenen vertaald als pijn.
Bij neurostimulatie of ruggenmergstimulatie worden tijdens een ingreep 1 of 2 elektroden geplaatst in de epidurale ruimte. Deze worden verbonden met een batterij (neurostimulator), die ter hoogte van de bil of buik wordt geplaatst. Zo worden elektrische signalen afgegeven ter hoogte van de wervelkolom.
Het systeem (elektrode(n) + batterij) lijkt op een pacemaker, maar dan voor het zenuwstelsel. Deze elektrische pulsen blokkeren de pijnsignalen die op weg zijn naar de hersenen. De neurostimulator wordt geprogrammeerd door de arts, gebaseerd op de locatie en de kenmerken van jouw pijn. Met een afstandsbediening (programmer) kan je zelf de intensiteit van de stimulatie aanpassen. Op deze manier kan de pijnverlichting optimaal worden afgestemd op jouw activiteiten en de intensiteit van de pijn.
Bij neurostimulatie zijn er verschillende soorten elektrische pulsen of golven (waveforms). Afhankelijk van de waveform die het beste bij jouw therapie past, zal je al dan niet tintelingen voelen op de plaats waar je het nodig hebt.
Doelstellingen
- verlichting van pijn op lange termijn
- verbetering van de levenskwaliteit
Voordelen
- doeltreffender dan herhaalde rugchirurgie
- minder door pijn veroorzaakte invaliditeit
Risico's
- kans op infectie
- verplaatsen van de elektroden
- postoperatieve bloeduitstorting
- 'pocketpijn': pijn ter hoogte van de batterij (na definitieve implantatie)
Voorbereiding
Na de consultatie met je arts moet je je aanmelden op het 'Neuro Pain Platform'. Dit is belangrijk in het kader van de terugbetaling van de neurostimulator. Er worden ook twee afspraken bij de psycholoog van het pijncentrum ingepland. Hier wordt uitgebreid aandacht besteed aan de psychosociale gevolgen en invloeden van jouw chronische pijnklachten. Deze psychologische screenings zijn verplicht in het kader van de terugbetaling door de mutualiteit.
Na deze screenings vindt er een multidisciplinair overleg plaats tussen de pijnartsen, de pijnverpleegkundigen en de pijnpsycholoog om na te gaan of een behandeling met neurostimulatie de beste oplossing is voor jou. Deze beslissing wordt later uitvoerig met jou besproken op een consultatie met de arts. Op deze consultatie wordt meestal ook de datum van jouw ingreep meegedeeld.
Het is belangrijk om volgende info aan de verpleegkundige te vermelden:
- gebruik van bloedverdunners (dienen vooraf gestopt te worden!);
- allergieën (latex/ontsmettingsstoffen/kleefpleisters/medicatie, enz.);
- gebruik van medicatie voor diabetes (Metformine/Metformax/Glucophage enz.);
- andere aandachtspunten zoals schildklierlijden, e.d.
Proeffase
De elektrode(n), ingebracht in de epidurale ruimte, wordt tijdelijk verbonden met een uitwendige neurostimulator. De proefperiode duurt minstens 21 dagen. Tijdens deze periode kom je regelmatig op controle bij de arts om het effect van de proefstimulator te evalueren en een wondcontrole te laten uitvoeren door de verpleegkundige.
De plaatsing van de proefstimulator
- Je moet op voorhand bij de huisarts een MSSA- en MRSA-screening laten uitvoeren.
- Je wordt de dag voor de ingreep om 14.00 uur opgenomen. Op de afdeling worden indien nodig nog verdere onderzoeken uitgevoerd (labo, ECG, enz.). Deze kunnen ook een aantal dagen voor de opname bij de huisarts gebeuren.
- Als je rookt, vragen we - in het kader van de wondheling - om een rookstop in te lassen gedurende 5 dagen voor en 5 dagen na de ingreep.
- De arts komt de dag voor de ingreep nog bij jou langs op de kamer.
- Je moet 6 uur voor de ingreep nuchter blijven.
- De plaatsing van de proefstimulator gebeurt in liggende positie, met een kussen onder jouw buik of op een speciaal daarvoor ontwikkeld 'thorax kussen'. De ingreep gebeurt onder lokale verdoving en je krijgt van de anesthesist een product via een infuus toegediend zodat je licht slaapt tijdens de ingreep.
- Na de ingreep moet je 24 uur bedrust houden. Dit is belangrijk om de verplaatsing van de elektroden te voorkomen. Je mag wel kort uit bed voor een toiletbezoek.
- Je kan gedurende een aantal dagen last hebben van wondpijn. Hiervoor kan je, indien nodig en op advies van de arts, medicatie innemen.
Ontslag uit het ziekenhuis
- De dag na de ingreep wordt er nog een RX-foto genomen en mag je naar huis.
- Bij het ontslag krijg je de nodige documenten mee: een afspraak na 5 en 10 dagen op de consultatie en een voorschrift voor de thuisverpleging.
- De huid wordt gesloten met hechtingen en/of haakjes. De wonde waar de extensiedraden naar buiten komen, wordt op dag 5 op steriele wijze verzorgd door een pijnverpleegkundige. Uit deze wonde kan geduren de de proefperiode wondvocht komen. Enkel wanneer er sprake is van overmatig wondvocht moet je een thuisverpleegkundige inschakelen. Zoniet blijft het verband dicht tot aan de eerste consultatie op dag 5.
- Raadpleeg zeker het pijncentrum als er ter hoogte van de extensie of wondnaad sprake is van roodheid, pijn, warmte, etter, enz.
- Een douche of bad nemen is niet toegestaan tijdens de proefperiode! Het is belangrijk om de plaats van de extensies schoon en droog te houden en zo infecties te voorkomen!
- Vermijd de eerste 6 weken bruuske bewegingen zoals: draaibewegingen van de rug, diep vooroverbuigen en hoog strekken met de armen, meer dan 2,5 kg tillen enz. Deze bewegingen kunnen zorgen voor verplaatsing van de elektroden.
Definitieve implantatie
Als je tijdens de proefperiode een gunstig effect ervaart, wordt na 21 dagen een afspraak gemaakt voor de definitieve implantatie van de batterij. De batterij wordt ter hoogte van de buik of net boven het zitvlak geplaatst. De elektroden worden onderhuids 'getunneld' en aan de neurostimulator aan gesloten. Er zijn oplaadbare batterijen en niet-oplaadbare batterijen. De keuze hiervan wordt samen met de arts besproken en is onderhevig aan bepaalde richtlijnen.
De plaatsing van de definitieve stimulator
- Je wordt de dag voor de ingreep om 14.00 uur opgenomen op de afdeling. Er wordt op de dag van de opname nog een RX-foto genomen ter controle van de positie van de elektroden. •
- De arts komt de dag voor de ingreep nog bij jou langs op de kamer.
- Je moet 6 uur voor de ingreep nuchter blijven.
- De ingreep gebeurt onder algemene anesthesie.
- In principe mag je de dag van de ingreep het ziekenhuis nog verlaten.
- Je kan na de ingreep ter hoogte van de batterij een gevoel van zwelling en pijn hebben. Dit is een normaal verschijnsel en verdwijnt spontaan na een aantal weken.
Ontslag uit het ziekenhuis
- Je krijgt bij ontslag de nodige papieren mee. Bij de definitieve implan tatie is het normaal niet nodig om de thuisverpleging te laten langs komen. Het verband mag gesloten blijven tot de geplande controleaf spraak op het pijncentrum. Als het verband bebloed is of er zijn proble men mag je uiteraard wel een thuisverpleegkundige contacteren.
- Aarzel niet om het pijncentrum te contacteren in geval van: overmatige bloeding, tekenen van infectie (koorts, koude, etter, pijn en/of ongewone roodheid ter hoogte van de wondnaden), aanhoudende hoofdpijn, allergische reactie op pleisters, stimulaties die je plots op een andere plaats voelt na bv. een val of bruuske beweging.
Het dagelijks leven
- Autorijden: je mag met de auto rijden, maar de stimulatie moet uitgeschakeld zijn.
- Werkhervatting: in overleg met de arts kan je, na de definitieve implantatie, het werk hervatten. Sommige beroepen zijn echter niet verenigbaar met neurostimulatie, bv. zwaar tillen, blootstelling aan een sterk magnetisch veld, enz. •
- Sporten: vermijd activiteiten waarbij spanning komt op de onderdelen van de neurostimulator. Torsie (draaibewegingen van de rug), uitrekken, springen en buigen worden afgeraden. Dit kan ervoor zorgen dat onderdelen zich verplaatsen.
- Luchthaven: je mag niet door de detectiepoorten gaan met de neuro-stimulator. Als je het vliegtuig neemt, toon je je patiëntenidentificatiekaart. Deze kaart krijg je na de definitieve implantatie. Hierop staan gegevens van de neurostimulator en elektroden. Je kan ook een luchthavenattest bekomen op ons secretariaat. Als je toch verplicht wordt door de detectiepoorten te gaan, schakel je de neurostimulator uit.
- Sauna en jacuzzi: het gebruik van sauna of jacuzzi wordt afgeraden wanneer je een neurostimulator hebt. Door blootstelling aan ongewoon hoge temperaturen zou je je neurostimulator schade kunnen toebrengen.
Wat bij een operatie of behandeling?
Als je een operatie of behandeling moet ondergaan, verwittig je de betrokken arts tijdig dat je drager bent van een neurostimulator. Het gebruik van sommige technieken kan schade veroorzaken aan jouw neurostimulator. De stimulator moet zeker uitgeschakeld worden voor de operatie. Contacteer bij vragen of twijfel het pijncentrum.
Medische beeldvorming
Raadpleeg het pijncentrum om na te gaan of jouw systeem MRI-compatibel is. MRI-compatibele systemen kunnen in een MRI-modus geschakeld worden. Dit gebeurt met het patiëntenprogrammeertoestel. Als jouw systeem MRI-compatibel is, geldt hiervoor een limiet: MRI 1,5 Tesla. Je kan in het pijncentrum een lijst verkrijgen met ziekenhuizen waar er een 1,5 Tesla-MRI is. Als je een CT-scan moet ondergaan moet je de neurostimulator uitschakelen. Een RX of echo heeft geen invloed op neurostimulatie
