Wat is CPE?
CPE staat voor Carbapenemase (C) Producerende (P) Enterobacterie (E). Enterobacterales zijn bacteriën die bij alle mensen ongemerkt aanwezig zijn in de darm. Daar zorgen ze voor een gezond evenwicht in de darmflora en voor de aanmaak van bepaalde onmisbare vitaminen. Als deze bacteriën op andere plaatsen in het lichaam komen te zitten - zoals in de urineblaas of wonden - kunnen ze bij personen met een verzwakte weerstand een infectie veroorzaken.
CPE zijn een variant van deze darmbacterie die het enzyme carbapenemase produceren. Dat enzyme breekt zeer krachtige antibiotica - met name carbapenems - af waardoor deze antibiotica niet meer gebruikt kunnen worden. Deze variant is op zich niet meer ziekteverwekkend dan de andere enterobacteriën, maar kan infecties veroorzaken die met duurdere en meer schadelijke antibiotica moeten behandeld worden.
Wanneer antibiotica foutief of overdreven gebruikt worden, blijven bacteriën over die zich tegen deze antibiotica wapenen door bepaalde enzymen. Deze enzymen kunnen antibiotica afbreken, waardoor deze antibiotica niet meer doeltreffend zijn en niet meer gebruikt kunnen worden voor de behandeling van een infectie met zulk een enzymedragende bacterie.
Als je enkel drager bent van deze bacterie in de darm zal deze kiem net als de andere darmbacteriën weinig onheil aanrichten. Voor gezonde personen is er dus geen gevaar. Bij ernstig zieke patiënten met een verzwakte weerstand kan CPE in bepaalde gevallen, zoals onder antibioticatherapie, wel leiden tot een infectie, zoals een longontsteking of een urineweginfectie.
Overdracht
De CPE-bacterie kan overgedragen worden tussen patiënten, rechtstreeks of via de handen van zorgverleners. Een doorgedreven handhygiëne van al onze medewerkers, bezoekers en patiënten is dan ook absoluut noodzakelijk om verspreiding te voorkomen. CPE-bacteriën kunnen ook overgedragen worden via materialen. Daarom is de dagelijkse reiniging en ontsmetting van jouw kamer en de aanwezige materialen heel belangrijk. De bacterie verplaatst zich niet door de lucht, tenzij je een luchtweginfectie hebt met deze bacterie.
Opsporing
Bij risicopatiënten wordt CPE in de darmen opgespoord door middel van een rectaal uitstrijkje met een wisser. Deze wisser wordt via de anus naar binnen gebracht. Het onderzoek doet geen pijn, maar kan wel als onaangenaam ervaren worden. Soms wordt CPE ook in andere stalen aangetroffen (bv.
urine, wonden ...). Als je een rectale / anale ingreep had, zal de verpleegkundige een staal van je stoelgang nemen (eventueel uit het stomazakje).
Behandeling
Meestal is men gewoon ‘drager’ van CPE (in de darm), zonder dit te weten of hier last van te ondervinden of ziek te zijn. Een voorzichtig gebruik van antibiotica is erg belangrijk om resistentievorming af te remmen, maar ook omdat antibioticagebruik de gezonde darmflora verstoren waardoor resistente bacteriën de kans krijgen om zich sneller te ontwikkelen. Bij dragerschap is daarom geen antibioticabehandeling gewenst.
Als je een infectie doormaakt met CPE zal de behandelende arts de meest aangewezen behandeling opstarten.
Bijkomende maatregelen
Een goede handhygiëne van alle medewerkers is een standaardvoorzorgsmaatregel die altijd en door alle gezondheidswerkers moet worden toegepast om overdracht van kiemen te voorkomen. In een ziekenhuis bevinden zich veel mensen dicht bij elkaar. Dat vergroot de kans op overdracht van bacteriën. Bovendien hebben patiënten vaak minder weerstand, waardoor zij gevoeliger zijn voor infecties. Daarom worden er bijkomende maatregelen genomen.
- Je wordt verzorgd in een éénpersoonskamer of in een tweepersoonskamer samen met een andere patiënt met CPE. De deur blijft maximaal
gesloten.
- Er wordt een fiche aan de kamerdeur gehangen zodat alle zorgverleners en bezoekers weten welke maatregelen er genomen moeten worden.
- Alle zorgverleners dragen bij je verzorging of behandeling bijkomend handschoenen en een overschort.
Hoe kun je helpen?
- Je blijft op je kamer. Enkel voor een onderzoek of een behandeling mag je de kamer verlaten. Ontsmet je handen grondig wanneer je de kamer verlaat.
- Spoel het toilet steeds door met een gesloten deksel.
- Pas een goede handhygiëne toe. Dit wil zeggen dat je de handen wast en droogt minstens voor en na de maaltijd, na het gebruik van het toilet en na het snuiten van de neus.
- Gebruik dagelijks schoon ondergoed, kleding, washandjes en handdoeken. Berg gebruikte kleding, handdoeken, washandjes, enz. op in een afgesloten plastic zak, vooraleer het meegegeven wordt aan je bezoekers.
- Je persoonlijke kleding laat je thuis best wassen in de wasmachine op de hoogst mogelijke temperatuur (minstens 60°C). Droog het linnen indien mogelijk in de droogkast. Voor linnen dat enkel op 40°C gewassen mag worden: gebruik voldoende wasproduct en laat een volledig wasprogramma draaien (geen verkort programma). Gebruik de wasmachine nadien voor een kookwas.
Deze periode kan zeer ingrijpend en onaangenaam zijn. Heb je vragen of problemen, aarzel dan niet om de behandelende arts of verpleegkundige hierover aan te spreken.
Bezoek
Bezoek is toegelaten. Normaal sociaal contact is mogelijk. CPE is niet gevaarlijk voor gezonde personen, noch voor zwangere vrouwen. Bezoek van jonge kinderen (< 16 jaar) en/of ernstig zieke en verzwakte personen is niet aangewezen en wordt best vermeden.
Als je bezoek voor de eerste maal komt, moeten ze zich aanmelden bij de verpleging vóór het betreden van de kamer om de maatregelen te bespreken. Bezoekers moeten geen beschermende kleding dragen, behalve als ze deelnemen aan de verzorging of thuis instaan voor de verzorging van zieken.
Tijdens het bezoekmoment moeten bezoekers op de kamer blijven en maken ze geen gebruik van het toilet in de kamer. Als bezoekers wasgoed meenemen, wordt dit in een afgesloten zak opgeborgen. Bij het verlaten van de kamer wrijven ze de handen grondig in met handalcohol.
Bezoekers gaan niet meer langs bij andere patiënten.
Ontslag
Het is mogelijk dat je ontslagen wordt terwijl in het ziekenhuis nog bijkomende maatregelen genomen werden. Deze maatregelen moet je thuis niet verder toepassen. Ze gaan immers enkel de verspreiding naar andere patiënten in het ziekenhuis tegen.
Je mag sociaal contact met familie en vrienden blijven onderhouden, maar vermijd rechtstreeks lichaamscontact (kussen, handen geven, ...) met ernstig zieke of verzwakte personen.
Persoonlijke hygiëne blijft echter belangrijk.
- Douche regelmatig
- Was je handen grondig na elk toiletbezoek, na het snuiten van de neus, vóór het bereiden en nuttigen van de maaltijd en na het sorteren van de vuile was.
- Dek wonden af.
- Poets de woning (en vooral het toilet) regelmatig.
Voor woonzorgcentra gelden specifieke maatregelen om de verspreiding van CPE onder bewoners tegen te gaan. Deze maatregelen kunnen verschillend zijn van deze in het ziekenhuis omdat in een woonzorgcentrum minder zieke mensen verblijven. Als je in contact komt met andere zorgverleners (thuisverpleegkundige, kinesitherapeut ...) meld dan dat je ooit met CPE besmet bent geweest. Zij hebben ook contact met andere patiënten en kunnen indien nodig maatregelen nemen om verspreiding naar ander patiënten te voorkomen.
Heropname in het ziekenhuis
Als je opnieuw opgenomen wordt in het ziekenhuis, zal je opnieuw in een éénpersoonskamer verzorgd worden om overdracht naar andere patiënten te voorkomen. Er worden nieuwe anale stalen genomen ter controle van het CPE-dragerschap.
heb je nog vragen over CPE? Neem dan contact op met je arts, de verpleegkundige, of iemand van het team ziekenhuishygiëne (tel. 03 760 27 09)
