Nu virussen zoals de griep razendsnel om zich heen grijpen, is infectiepreventie nog belangrijker. Dat weet het team van de dienst Ziekenhuishygiëne als geen ander. Hoe strijden zij tegen virussen? En hoe kan jij hen daarbij helpen? Dat vertelt verpleegkundig ziekenhuishygiënist Ellen Van Geertsom.
Het team van Ziekenhuishygiëne telt twee artsen en zes verpleegkundig ziekenhuishygiënisten. Hun voornaamste taak is het beleid om zorginfecties te voorkomen uitschrijven, implementeren en opvolgen. “Daarvoor werken wij samen met veel verschillende partijen. Wij worden vaak om advies gevraagd”, zegt Ellen. “We gaan onder andere in overleg met de afdelingen, de artsen en de medische en technische diensten. Wij baseren ons op richtlijnen en literatuur. Elke vraag en advies is anders. Dat boeit mij wel. Het zorgt voor een goede variatie.”
“Met de collega’s van de schoonmaak werken wij ook goed samen. Omgevingshygiëne is immers een belangrijke schakel in infectiepreventie. Wij geven zowel interne als externe opleidingen, bijvoorbeeld aan woonzorgcentra. En soms doen we verrassend creatieve dingen voor sensibiliseringscampagnes. Vorig jaar ontwikkelden enkele collega’s zelfs een escaperoom voor de campagne voor handhygiëne”, vertelt ze enthousiast.
Multiresistente kiemen
Jullie werken ook nauw samen met het labo. Waarom?
Ellen: “Een van onze andere taken is het aantal ziekenhuisinfecties opvolgen. Hiervoor worden een aantal multiresistente kiemen gemonitord, zoals MRSA en CPE. Die monitoring gebeurt op basis van analyse van screeningen en andere klinische stalen in het labo. Vanuit de laboresultaten trekken wij data. Het aantal kiemen dat wij registreren, moeten we trouwens ook doorgeven aan de overheid. Zo kan die op het nationale niveau Vitaz vergelijken met andere ziekenhuizen.
Als in een bloedkweek een multiresistente kiem wordt ontdekt, is een behandeling met antibiotica vaak noodzakelijk. De klinisch biologen ondersteunen de artsen dan in de keuze qua antibiotica. Er worden ook patiënten met bijvoorbeeld MRSA ontdekt. Dit komt voor bij screeningen die worden afgenomen in de aanloop naar een operatie. Deze patiënten hebben bij een ingreep een verhoogde kans op een post operatieve wondinfectie. Daar anticiperen we op door een gepaste preoperatieve voorbereiding te starten, gevolgd door een herscreening. In de maatschappij is trouwens 30% van de mensen drager van de huidkiem Staphylococcus aureus, die MRSA kan veroorzaken. Die evolutie van kiemen naar een resistente vorm vind ik boeiend.”
"Door de stevige griepepidemie waren er op een hoogtepunt
meer dan 40 isolaties per ligdag."
Hebben jullie zelf contact met de patiënten?
“In de eerste plaats focussen wij op de medewerkers. Als zij de hygiënemaatregelen goed volgen, beschermen we via hen zowel de patiënten als het personeel. Voor de patiënten hebben we informatiefolders ter beschikking. Op vraag van de verpleging geven we hen ook informatie aan bed. Sommige patiënten zijn bijvoorbeeld bang om hun familie te besmetten. Dan helpt een extra woordje uitleg. Zo helpen we ook de verpleging.”
Aanwezig op afdelingen
Wat doen jullie nog zoal om de verpleging mee te ondersteunen?
“Wij doen onder andere rondgangen en audits op de afdelingen. Door de stevige griepepidemie waren er op een hoogtepunt meer dan 40 isolaties per ligdag. Bij elke kamer dienen de zorgverleners een schort aan- en uit te trekken en het masker te verwisselen. Als er zo drie of meer patiënten op een gang liggen, geeft dat een extra belasting. Wij helpen door na te gaan of er, bovenop de standaard voorzorgen, de juiste isolatiemaatregelen worden genomen. Waar nodig geven we feedback en tips.
Aan de isolatiekamers kijken we na of de juiste fiche aan de deur hangt. Daarop staan de juiste beschermingsmiddelen en ontsmettingsmiddelen afgebeeld. Bij sommige kiemen is het nodig om een krachtiger ontsmettingsproduct te gebruiken. Anders blijven ze leven in de omgeving. We bevragen ook de schoonmaak over de producten die zij gebruiken. We maken registraties van onze observaties zodat we kunnen terugkoppelen naar de afdelingen. Zij kunnen daar dan verder mee aan de slag.
Ik vind het belangrijk om visibel te zijn op de afdelingen en te ondersteunen. Doordat we fysiek aanwezig zijn, krijgen we meer vragen. Dat zijn onder andere praktische vragen, bijvoorbeeld over hoe lang de patiënt nog in isolatie moet blijven. Anderzijds krijgen we ook technische vragen en vragen over specifieke infecties. Die inbreng van de zorgverleners op de werkvloer vinden we waardevol, want we vinden het belangrijk om het beleid af te stemmen op de realiteit. We zoeken naar een optimale consensus met het juiste evenwicht tussen praktijk en kennis.”
"Dat het griepvaccin dit jaar niet goed werkt,
is een van de vele misvattingen."
Zwaar onderschat
Waarom is sensibiliseren eigenlijk zo belangrijk?
“Omdat we heel veel zelf in handen hebben. Letterlijk, want kiemen zoals bacteriën en virussen worden voornamelijk via de handen doorgegeven. Maar liefst 30 tot 50% van de zorginfecties kunnen we voorkomen. De kleine hygiënische maatregelen kunnen echt een enorm verschil maken. Je handen ontsmetten, op de juiste momenten je handen wassen en enkel bij indicaties handschoenen dragen, zijn belangrijke reflexen. Ik denk dat dit zwaar onderschat wordt.
Net als het belang van griepvaccinaties trouwens. Daar zijn veel misvattingen over. Dat het griepvaccin dit jaar niet goed werkt, is daar eentje van. In 2024 circuleerde influenza type A, net als dit jaar, en daar is het vaccin werkzaam tegen. Momenteel treft het virus de jongere bevolking. Wie door griep wordt gevat, is hierdoor heel ziek. Er overlijden ook twintigers. De vaccins helpen om ziekte te voorkomen en zorgen voor minder complicaties als je griep hebt. Ik denk dat die complicaties zwaar onderschat worden. Het risico op ernstige complicaties weegt niet op tegen een mogelijke lokale reactie kort na de toediening.”
Meer weten over griep en vaccinatie? Bekijk de info op laatjevaccineren.be.
Met een zorgdiploma kan je enorm veel richtingen uit. Benieuwd naar hoe jij kan doorgroeien? Bekijk alvast onze openstaande vacatures.
Eerder verschenen:
- Code oranje luchtweginfecties: mondmasker sterk aanbevolen
- Hoofdverpleegkundige Bianca: “Ik was zo streng op hygiëne, en toch…”
- Marjan helpt mee zorg optimaliseren met wetenschappelijk onderzoek
